Welke vormen van ondersteuning zijn mogelijk?
Iedere basisschool heeft de opdracht alle kinderen zo goed mogelijk onderwijs te geven. Onderwijs dat bij hen past. Dat betekent dat er ruimte en aandacht is voor verschillen tussen kinderen. Het ene kind heeft extra uitleg nodig, het andere kind juist extra uitdaging. De een heeft een hoog werktempo, de ander juist niet.
Er zijn kinderen die moeite hebben met een bepaald vak, bijvoorbeeld omdat zij dyslexie hebben of rekenproblemen. Of die veel herhaling nodig hebben om de leerstof goed te kunnen begrijpen. Ook zijn er kinderen die het moeilijk vinden hun aandacht bij de les te houden. En al die verschillen komen samen in één groep.
School houdt zo goed mogelijk rekening met die verschillen. Leerkrachten weten vaak goed hoe ze daarmee om moeten gaan. Om hen daarbij te ondersteunen, heeft iedere school een intern begeleider die met de leerkrachten meedenkt over wat de beste aanpak is. Deze ondersteuning heet ‘basisondersteuning’, of als het iets verder gaat: ‘lichte ondersteuning’. De basisscholen in Nederland regelen deze vorm van ondersteuning zelf.
Hoe ziet de basisondersteuning of lichte ondersteuning eruit?
Extra hulp van de leerkracht
Als je kind extra hulp krijgt in de klas, kan de leerkracht jou als ouder uitleggen hoe hij jouw kind helpt bij de lesstof. Soms helpen onderwijsassistenten hierbij. Zij geven kinderen op afgesproken tijden in kleine groepjes extra hulp. En soms helpt een andere leerkracht je kind bij het leren.
Eigen leerlijn op school
Soms is het beter om een kind minder of andere leerstof te geven die beter aansluit. Vaak kan de intern begeleider van de school helpen met het opzetten van een ‘eigen leerlijn’. Dit betekent bijvoorbeeld dat je kind de leerstof in kleinere stapjes krijgt aangeboden en op een ander niveau dan de rest van de klas. Vaak wordt een onderwijsassistent ingezet om je kind extra uitleg te geven. De leerkracht zal je steeds kunnen uitleggen hoe het gaat met de ontwikkeling van je kind. Vraag hier ook gerust zelf naar.
Extra hulp in de school
Soms kiezen scholen ervoor om onderwijsassistenten of extra leerkrachten in dienst te nemen zodat er meer mensen in de school zijn om kinderen te ondersteunen. Ook kan het zijn dat scholen een specialist inschakelen. Bijvoorbeeld op het gebied van gedrag, leesonderwijs, creatieve vakken, logopedie of hoogbegaafdheid.
Extra materialen
Scholen kunnen er ook voor kiezen om speciale materialen aan te schaffen. Denk aan materialen voor kinderen die op een andere manier of op een ander niveau leren dan de rest van de klas. De aanschaf van extra uitdagend lesmateriaal of spellen voor kinderen die anders te gemakkelijk door de leerstof heen zouden gaan. Bijvoorbeeld om een andere taal te leren, of alvast met wiskunde aan de slag te gaan. Ook kiezen scholen soms voor een lesmethode die beter aansluit bij kinderen die meer en andere uitleg nodig hebben om lesstof te kunnen begrijpen.
Hulp van jou als ouder
Ook kun je met de leerkracht overleggen of het wenselijk is dat je thuis met je kind (tijdelijk) extra oefent. Denk aan thuis samen lezen, of de tafels (keersommen) te oefenen. Je kunt dit het beste met de leerkracht én met je kind bespreken.
Wat doet het samenwerkingsverband precies in de basisondersteuning en lichte ondersteuning?
Het samenwerkingsverband stelt ieder jaar een vast bedrag per kind beschikbaar aan elke school. De school mag dit bedrag naar eigen inzicht besteden, als het maar in het belang is van extra ondersteuning. Hoe die ondersteuning in de school is geregeld, lees je meestal in de schoolgids, het schoolondersteuningsprofiel en/of op de website van de school.
Heb je hier vragen over? Dan kun je die ook bijvoorbeeld via de medezeggenschapsraad (MR) van de school stellen. Ook kun je eens kijken op de website www.scholenopdekaart.nl. Hier is informatie te vinden over alle scholen in Nederland.
Passend onderwijs op school: extra ondersteuning
Als het de school zelf niet meer lukt om je kind ondersteuning te bieden die hij/zij nodig heeft, krijg je te maken met de afspraken die zijn gemaakt over passend onderwijs aan alle kinderen. Je kind krijgt dan extra ondersteuning op basis van die afspraken. Soms is het al duidelijk dat je kind extra ondersteuning nodig heeft voordat hij of zij naar de basisschool gaat. Soms blijkt het pas op de basisschool.
Samen met school ga je in gesprek over passende ondersteuning voor je kind. Dat doe je tijdens een multidisciplinair overleg (MDO). De afspraken over de ontwikkeling van je kind leg je vast in het TOP dossier: een beveiligd digitaal plan waarin jij, de leerkracht en de andere betrokkenen kunnen bijhouden wat goed werkt voor de ontwikkeling van je kind (en wat niet). Ook kan school een arrangement aanvragen voor jouw kind. Daarmee kan de afgesproken extra ondersteuning van buiten de school worden geregeld. Dat arrangement wordt betaald door het samenwerkingsverband.
Passend onderwijs buiten school: extra voorziening op locatie
Soms blijkt na verloop van tijd dat jouw kind zich niet voldoende ontwikkelt op de basisschool, ondanks alle inspanningen. Uiteraard houdt de school jou als ouder hierover op de hoogte. Misschien is jouw kind meer gebaat bij kleinere groepen, meer structuur, meer aandacht, of een plek om tot rust te komen. Dan kan het zo zijn dat het nodig is om te zoeken naar een school voor speciaal onderwijs (SO) of speciaal basisonderwijs (SBO). Ook dit bespreek je tijdens het multidisciplinair overleg (MDO). Als ouder heb je hier een belangrijke stem in. Bij zo’n MDO is ook altijd iemand aanwezig van een school voor speciaal onderwijs of speciaal basisonderwijs. Deze persoon is er in eerste instantie vooral bij om mee te denken en te overleggen of het SO of SBO de plek is waar je kind passende hulp en ondersteuning kan krijgen. Ook kunnen afspraken worden gemaakt over de mogelijke plaatsing van jouw kind op SO of SBO school.
Toelaatbaarheidsverklaring
Als alle betrokkenen het erover eens zijn dat een kind zich beter kan ontwikkelen binnen het speciaal (basis)onderwijs (SO of SBO), vraagt de huidige basisschool een toelaatbaarheidsverklaring aan (een TLV). Ook dat gebeurt via het beveiligde digitale TOP dossier. De consulent van het samenwerkingsverband gaat met de informatie naar een commissie van deskundigen die beslist over de vraag of een kind toelaatbaar is voor een speciale voorziening, zoals het SO of het SBO.
De commissie geeft de toelaatbaarheidsverklaring af. Dit is als het ware een toegangsbewijs voor een speciale voorziening. Jouw kind kan daarna naar een school die beter aansluit op zijn/haar onderwijsbehoeften en kan zijn/haar ontwikkeling daar voortzetten. In het multidisciplinaire overleg wordt afgesproken of dit tijdelijk nodig is, of langer.
De onderwijsbehoeften van je kind blijven centraal staan. Ook als je kind eenmaal op het SO of SBO zit, evalueren jullie regelmatig of dit nog steeds de meest passende plek is. Deze vorm van ondersteuning heet ‘extra ondersteuning op voorziening’.
Meer weten?
De consulent die aan de school van je kind verbonden is, kan je meer vertellen over de verschillende manieren van ondersteuning.
- Ik heb zorgen om mijn kind
- Ik heb zelf zorgen
- De leerkracht denkt dat er iets mis is
- Mijn kind heeft extra ondersteuning nodig
- Onderwijs
- Welke vormen van ondersteuning zijn mogelijk?
- Hoe weet ik dat het nu wel goed gaat op school?
- Hoe blijf ik op de hoogte van het aanvragen van de ondersteuning?
- De school zegt niet de juiste ondersteuning te kunnen bieden, wat nu?
- School en ik zijn het niet eens. Wat nu?
- Ik voel me niet gehoord door school. Wat nu?
- Hoe voer ik het gesprek met school over extra ondersteuning?
- Wie bepaalt welke extra ondersteuning mijn kind krijgt?
- Er is geld nodig voor extra ondersteuning. Wie regelt dat en wat is mijn rol als ouder?
- Ondersteuning overdragen
- Jeugdzorg en gezondheidszorg
- Onderwijs
- Het gaat niet goed op school
- Problemen in de klas
- Mijn kind zit thuis
- Mogelijkheden voor onderwijs
- Er is voor mijn kind een vrijstelling 5a afgegeven. Ik wil mij graag laten informeren over welke onderwijsmogelijkheden er zijn voor mijn kind. Wat is de route en bij wie kan ik terecht met mijn vraag?
- Mijn kind is tijdelijk niet in staat om naar school te gaan vanwege fysieke beperkingen (bijv. door ziekte). Wel heeft mijn kind motivatie en energie om onderwijs te volgen. Welke mogelijkheden zijn er?
- We krijgen te maken met de leerplichtambtenaar, wat nu?
- Mogelijkheden voor onderwijs
- Ik zoek een school
- Mijn kind gaat naar (een andere) school en heeft extra ondersteuning nodig
- Mijn kind zoekt een nieuwe middelbare school
- Overstap naar voortgezet onderwijs
- Wat zijn de belangrijke verschillen tussen Primair Onderwijs (PO) en Voortgezet Onderwijs (VO)?
- Stap voor stap een geschikte middelbare school vinden
- Hoe vind ik met mijn kind een passende middelbare school?
- Hoe is de extra financiële ondersteuning voor maatwerk voor mijn kind geregeld?
- Hoe voer ik een gesprek?
- Hoe voer ik het gesprek over passend onderwijs met school en professionals?
- Hoe leg ik gemaakte afspraken vast?
- Ik kom er niet uit met school. Wat nu?
- Ik beland in een strijd met de school. Hoe blijf ik daaruit?
- School en ik schatten de situatie anders in. Wat nu?
- Wanneer schakel ik een onderwijsconsultent in?
- Hoe ga ik ermee om als iemand niet naar mij luistert?
- Hoe zorg ik ervoor dat mijn emoties het niet overnemen?
- Kan ik iemand meenemen naar het gesprek?
- Hoe bereid ik me voor op het gesprek?
- Hoe voer ik het gesprek over passend onderwijs met school en professionals?
- Hoe houd ik het vol als ouder?
- Hoe blijf ik als ouder overeind?
- Contact met andere ouders
- Rechten en plichten
- Wat zijn mijn rechten en plichten?
- Wat gebeurt er als de leerplichtambtenaar wordt ingeschakeld?
- Ik heb gehoord over de Variawet. Wat houdt die wet in voor mijn kind en mij?
- Wie mogen er aanwezig zijn bij het multidisciplinair overleg?
- Mogen gesprekken op school worden opgenomen?
- Wat zijn de plichten van het kind?
- Wat is de zorgplicht van de school?
- Wat zijn mijn rechten als ouder?
- Wat zijn de plichten van de school?
- Wie bepaalt uiteindelijk welke ondersteuning mijn kind krijgt?
- Wat is de wetgeving rondom het delen van gespreksverslagen?
- Wat zijn de rechten van het kind?
- Wat zijn mijn plichten als ouder?
- Wat zijn de rechten van de school?
- Top Dossier inzage en bewaartermijn
- Wat zijn mijn rechten en plichten?
- Verklarende woordenlijst