Naar hoofdinhoud

Category: Geen categorie

Category: Geen categorie

Inclusief en Onderwijs ? – je moet het gewoon doen
Passend onderwijs en inclusie verdienen aandacht. Christiaan Kwint zet zich daarvoor in: “Ik zie mezelf als breekijzer, als iemand die de barricaden op gaat.” Christiaan is vader van Kamil (12), een jongen met een meervoudige beperking, vader van Terra (18) en Ravi (17), man van Marieke en directeur van Stichting KanZ en Stichting Klas op Wielen. Op dinsdag 24 november was hij tafelheer bij het passend onderwijscafé over het thema: inclusie.

Bij dat passend onderwijscafé waren ouders, bestuurders, leerkrachten en zorgprofessionals aanwezig om met elkaar in gesprek te gaan en naar het verhaal van Christiaan, Marieke en Kamil te luisteren:
“We wilden voor onze zoon wat alle ouders voor hun kinderen willen: goed onderwijs en extra ondersteuning waar dat nodig is. In het geval van Kamil is dat intensieve zorg. Daarom hebben we in 2015 de KanZ-klas opgericht, een Samen-naar-School-klas, die onderdeel is van de reguliere Montessorischool in Heerhugowaard.”
 
Iedereen doet mee
Onze zoon en zijn zeven klasgenoten krijgen nu de zorg die ze nodig hebben en volgen onderwijs, vlakbij huis in hun eigen klas én met de leerlingen van het IKC Oudkarspel. Ze spelen samen buiten in de pauzes, doen mee aan de activiteiten van de school en volgen soms lesjes in de ‘gewone’ klas. Het doet iedereen goed: Kamil’s zelfvertrouwen groeit en hij ontwikkelt zich beter en sneller en voor de kinderen, ouders en leerkrachten is de KanZ-klas niet meer bijzonder, maar onderdeel geworden van school.
 
Inclusie en passend onderwijs
Voor mij betekent inclusie dat iedereen meedoet en erbij hoort. Passend onderwijs moet dat mogelijk maken voor alle kinderen: het schept de voorwaarden en zorgt dat er voldoende ondersteuning is, biedt ruimte voor rust en zoekt naar mogelijkheden. Of dat nu op school of thuis gebeurt. Iedereen wordt er beter van als onderwijs inclusief is en meer op maat gegeven wordt.
 
Betrokken en bevlogen
De aanwezigen bij het passend onderwijscafé waren betrokken en bevlogen om inclusief onderwijs mogelijk te maken. De gedachte ‘we moeten kinderen met een beperking vooral buiten de samenleving stoppen en in aparte scholen les geven’, is duidelijk een gepasseerd station. Het is fijn om te voelen dat ik daarin niet alleen sta en dat er veel bereidheid is om samen op te trekken.

We hebben nog een lange weg te gaan, maar ondertussen doen we mooie dingen. De grootste uitdaging is nu ervoor te zorgen dat de kinderen uit de KanZ-klas zich ook op het voortgezet onderwijs verder kunnen ontwikkelen. De kinderen uit de Klas op Wielen in Alkmaar doen dat nu al met praktijkonderwijs in samenwerking met het Clusius College. Vooral het werken met dieren is enorm populair.
 
Experimenteren in systemen
De verbeteraanpak passend onderwijs in de Tweede Kamer is een mooi begin om onderwijs inclusiever te maken. De experimenteerruimte die Slob aan nieuwe initiatieven biedt, is keihard nodig. Onlangs heeft de Tweede Kamer unaniem een motie van Lisa Westerveld en Peter Kwint gesteund, om direct werk te maken van de ondersteuning van de Samen-naar-Schoolklassen via experimenteerbepalingen met voldoende innovatie- en onderwijsgelden.

Momenteel is de KanZ-klas de enige Samen-naar-Schoolklas in Nederland waarin we zorg- én onderwijsbudgetten kunnen inzetten. Dat komt door de unieke samenwerking met het samenwerkingsverband en het schoolbestuur: de KanZ-klas is formeel erkend binnen het onderwijssysteem en alle leerlingen zijn leerplichtig. Dit betekent tegelijkertijd dat er 47 Samen-naar-Schoolklassen zijn waarin onderwijs wordt gefinancierd vanuit zorgbudgetten. Simpelweg omdat de twee systemen – zorg en onderwijs dus – niet goed op elkaar aansluiten.
 
Aan tafel
Het allerliefst zou ik om tafel willen met politieke bestuurders. Ik ben goed in staat te vertellen waarom inclusief onderwijs zo belangrijk is en wat er nodig is om dat mogelijk te maken: zorg- en onderwijsbudget samen inzetten om alle kinderen leer- en ontwikkelrecht te bieden. In Nederland ontstaan steeds meer goede voorbeelden en de erkenning daarvan is stap één. Nu moeten we ervoor zorgen dat we die goede initiatieven borgen en dat we het echt goed regelen met elkaar.

Wetten en systemen moeten worden aangepast, zodat andere ouders niet zo hard als wij hoeven te knokken om zorg en onderwijs voor hun kind mogelijk te maken. Als je ziet wat je bereikt als je die systemen samenvoegt. De kinderen ontwikkelen zich sneller en trekken zich op aan kinderen zonder beperking die op hun beurt van jongs af aan leren wat leven met een beperking betekent. En dat het niet ‘raar’ is, alleen anders.
 
Gewoon doen
We kunnen zoveel. Als we het maar willen. Wat wij in de KanZ-klas doen, gaat volgens de regels van de wet en is goedgekeurd door de fiscus. Het is alleen een hoop geregel en een flinke zoektocht geweest en juist dat maakt dat veel ouders begrijpelijkerwijs niet weten bij wie ze moeten zijn of waar ze moeten beginnen. Dat systeem moet anders, want uiteindelijk profiteren kinderen daar nu niet van. Sterker nog: ze zijn er in sommige gevallen de dupe van. Dat kan toch niet waar zijn? Dus ik blijf laten zien dat het wél kan. Gewoon, door het te doen.”
 
Over het passend onderwijscafé
Binnen samenwerkingsverband PPO-NK zetten we ons in voor inclusief onderwijs. Onderwijs voor alle kinderen, passend bij de kwaliteiten en mogelijkheden van die kinderen en zoveel mogelijk dicht bij huis. Want ieder kind telt en maakt deel uit van onze maatschappij. En onderwijs ís de maatschappij.
Extra aandacht voor hoogbegaafde en hoog-sensitieve leerlingen

Hoogbegaafde kinderen krijgen niet altijd het onderwijs dat hen tot bloei brengt.

In 6 portretten zien we hoeveel impact het op je welbevinden en ontwikkeling heeft als je niet gehoord, gezien, begrepen en erkend wordt. De verhalen laten zien dat hoogbegaafdheid meer is dan een IQ van 130 en hoger.

Er zijn grote verschillen tussen hoogbegaafden, verschillen in talenten, persoonlijkheid en de situatie waarin ze opgroeien. Elke stereotypering doet deze kinderen tekort. Het gaat in elk geval om kinderen met een groot potentieel. Vaak zijn zij zeer creatief, autonoom en sociaal gevoelig en hebben zij veel belangstelling voor grote vraagstukken. Zeker voor hen geldt dat zij baat hebben bij een aanpak die hen voedt en uitdaagt.

Gelukkig weten steeds meer onderwijsprofessionals wat hoogbegaafden nodig hebben. Binnen het samenwerkingsverband zijn vier HB-coördinatoren aangesteld om de scholen te helpen om voor deze groep een passend aanbod te realiseren.

Benieuwd naar de Met andere ogen special ? Lees hier verder

Leidraad ouder- en jeugdsteunpunten

Tijdens de behandeling van de Beleidsnota evaluatie passend onderwijs in november 2020 werd het belang van goede ondersteuning voor leerlingen en ouders over hun rechten, de plichten van de school en het aanbod in de regio benadrukt. Ons Oudersteunpunt van PPO-NK werd hierbij als ‘best practice’ genoemd.

In de verbeteraanpak passend onderwijs werd dan ook aangekondigd dat elk samenwerkingsverband passend onderwijs aan het eind van het schooljaar 2021-2022, samen met leerlingen en ouders, een onafhankelijk ouder- en jeugdsteunpunt dient te gaan inrichten. Ouders en jeugdigen worden daarmee nog gelijkwaardige gesprekspartners van de school en krijgen eerder de ondersteuning die ze nodig hebben.

De afgelopen maanden is door alle betrokken partijen, waaronder ons Oudersteunpunt, hard gewerkt aan het opstellen van een leidraad voor de samenwerkingsverbanden (zie bijlage).

Vanuit de pijlers informeren, steunen en signaleren worden de bouwstenen voor een steunpunt aangereikt. Ieder samenwerkingsverband kan deze bouwstenen aanpassen aan de lokale situatie.

De samenwerkingsverbanden passend onderwijs worden bij het oprichten van de Ouder- en jeugdsteunpunten nauw ondersteund met o.a. informatiebijeenkomsten, een expertgroep, praktijkvoorbeelden en landelijke informatie over passend onderwijs.

Tijdspad:

Ons oudersteunpunt van PPO-NK zal ook hierin een actieve rol spelen.

Meer weten kijk snel op www.oudersteunpunt.nl

Nieuwsgierig naar de Leidraad? Lees hier meer

De plezierige klas

Samen preventief inzetten op veerkracht en sociale vaardigheden

Gemeente, GGD Hollands Noorden, samenwerkingsverband, trainers en schoolbesturen trekken samen op in het optuigen en uitrollen van ‘De plezierige klas’. Een klassikale competentietraining waarin kinderen, leerkrachten en intern begeleiders samen op school dezelfde taal spreken als het gaat om gedrag, weerbaarheid en sociale vaardigheden. Denk aan: complimenten geven, pestgedrag omdraaien, vriendschappen sluiten, grenzen aangeven, eigen keuzes maken en zélf verantwoordelijkheid nemen.

De training bestaat al langer en vond tot nu toe vooral ‘curatief’ (herstellend) plaats. De grootschalige inzet van de preventieve training in de klas is een prachtig voorbeeld van hoe verschillende organisaties samen een duurzaam initiatief aanbieden in de regio Alkmaar, waar uiteindelijk scholen, ouders én kinderen bij gebaat zijn.

De plezierige klas is een investering in het welbevinden en inclusie, in veerkracht en in sociale competenties waar kinderen (en ook ouders en leerkrachten) de rest van hun leven baat bij hebben. In werkgebied Alkmaar-Noord is de pilot van de Plezierige klas gestart. “Fantastisch om te zien dat steeds meer scholen kiezen voor een preventieve training waarin kinderen mogen zijn wie ze zijn”, stellen PPO-NK-consulenten Gerard Steenhof en Mariëlle Foppen. Meer werkgebieden volgen in 2022.

Samen sta je sterk

De gemeente heeft samen met GGD Hollands Noorden het initiatief genomen en is trots. Mascha Geleijnse, coördinator van Centrum voor Jeugd en Gezin vertelt: “In ons netwerk proberen we zoveel mogelijk ouders, kinderen en jongeren te bereiken als zij opvoed- en opgroeivragen hebben. In het geval van de Plezierige-klas-training deden we dat tot voor kort op een wijkgerichte manier, waarbij we enkele kinderen uit verschillende klassen in een aparte groep plaatsten en begeleiding gaven.

Daarbij stuitten we op twee uitdagingen: sommige ouders die in de ene wijk wonen, vonden een andere wijk te ver. En de trainingen vonden niet plaats ín de klas, maar op een andere plek. Van veel leerkrachten en intern begeleiders kregen we terug dat de kinderen op school vrij snel vervielen in hun ‘oude’ gedrag. Dat kan anders. Tijd voor actie dus.”

Tineke Booms van GGD Hollands Noorden vult aan: “Wat ons betreft is het zo belangrijk dat kinderen, ouders én school goed samenwerken en open het gesprek aangaan over wat een kind nodig heeft. Soms is dat een training, soms is dat een prettiger pedagogisch klimaat op school en soms een andere opvoedstrategie bij ouders. Dat we nu met verschillende partijen samen deze preventieve Plezierige-klas-training aanbieden, draagt bij aan dat kinderen kunnen zijn wie ze zijn en dat ze vaardiger worden in (lastige) sociale situaties. Want labelen, dat willen we niet. We willen signaleren dat er iets speelt en samen met school én ouders kijken waar kinderen baat bij hebben, zodat ze zich veilig en vertrouwd voelen en met meer zelfvertrouwen in het leven staan.”


Vraaggericht = succesvol

“Vanuit de scholen, leerkrachten, intern begeleiders én de trainers die onze wijkgerichte trainingen gaven, kregen we steeds vaker terug dat er behoefte was aan klassikale trainingen. Op school dus, in plaats van in de wijk”, gaat Tineke verder. “En er is echt veel vraag naar. Momenteel zijn we volop bezig om bijvoorbeeld extra trainers op te leiden zodat we in die vraag kunnen voorzien. Dat doen we samen met het samenwerkingsverband. Daarnaast gaan we samen met scholen vanuit het Centrum voor Jeugd en Gezin en GGD Hollands Noorden maatwerk bieden voor kinderen die iets extra’s nodig hebben op het gebied van weerbaarheid en zelfvertrouwen. Ik ben echt heel erg trots dat we meer op ‘systemisch niveau’ kijken naar gedrag, sociale vaardigheden en school- en opvoedklimaat. Dat we écht in gesprek gaan met elkaar. Dat is mijn belangrijkste drijfveer.”

Groepsdynamiek

“De dynamiek in een groep is altijd het vertrekpunt. Daarom ben ook ik heel blij dat we nu de Plezierige-klas-trainingen ook klassikaal gaan geven”, vertelt trainster Sandra Verhaar enthousiast. “Het is zo belangrijk om al vroeg op goede sociale vaardigheden in te zetten. Zo mooi als je daarbij het hele schoolteam en ouders kan betrekken. En zo waardevol voor kinderen om die vaardigheden mee te nemen tijdens de rest van hun schooltijd en zelfs daarna.

Wat is nou een goede manier om op elkaar te reageren? Welke taal spreken ouders, leerkrachten en kinderen thuis en op school? Hoe stel je goede vragen? Hoe luister je goed? Hoe zorg je ervoor dat je vooral focust op positief gedrag? Al dit soort onderwerpen komen aan bod tijdens de training. Elke dag ga ik fluitend naar mijn werk. Ik ben echt blij dat ik bij mag bijdragen aan het begeleiden van kinderen zodat ze kunnen en mogen zijn wie ze zijn. En ik vind het belangrijk dat ze eigen keuzes leren maken en zelf verantwoordelijkheid nemen. Voor zichzelf én voor elkaar. Wel tachtig keer op een dag roep ik: “is dit je eigen keuze”? En het mooie is: het werkt als een trein. Ze kunnen die verantwoordelijkheid prima aan en worden zich steeds bewuster van hun eigen gedrag. Ieder kind speelt een rol binnen de groep en durft die rol ook steeds beter te pakken.

Dat we de trainingen nu gezamenlijk neerzetten op alle scholen in Alkmaar en omgeving is echt een droom van me. Het gaat me aan het hart dat sommige kinderen, maar ook ouders of leerkrachten – soms al tijden met buikpijn naar school gaan. Met deze training kunnen we dat vaak voorkomen.”

Fantastische training

“Al het leren begint bij een kind dat zich veilig en vertrouwd voelt op school”, vult Melanie Genet van SaKS-school De Matthias aan. “Deze fantastische training van Sandra is daar een mooi middel bij, zeker omdat wij met andere collega’s ook de training Wegwijs in Gedrag hebben gevolgd. Op de Matthias hebben we een tijdlang met ons team hard gewerkt aan dezelfde taal en hetzelfde respectvolle gedrag. Nu is het aan ons om dat te blijven borgen binnen de organisatie, want juist dat maakt het krachtig.”

20 november Internationale Dag Rechten van het kind
Kees: ‘’Een gesprek over mij? Daar wil ik bij zijn! Jullie mogen niet over mij gaan roddelen.’’ Dit was een uitspraak die consulent Kristel Hoogeveen te oren kwam in voorbereiding op een multidisciplinair overleg. En Kees had helemaal gelijk, hij moet bij het MDO zijn, hij is het MDO! En Kees was erbij en deed zijn hoorrecht volledig recht. Hij kwam met mooie voorbeelden van wanneer het goed ging in de klas en thuis en welke kleine aanpassingen hem hierin hadden geholpen om beter in de klas te kunnen werken. Kees is één van de ruim 20.000 leerlingen in onze samenwerkingsverband die hoorrecht heeft en podium moet krijgen om mee te denken en praten over zijn of haar ontwikkeling.

20 november 2020 Internationale Dag van de Rechten van het Kind Op 20 november 1989 hebben de lidstaten van de Verenigde Naties (VN) het Verdrag voor de Rechten van het Kind aangenomen. Het Verdrag bestaat uit 54 artikelen. Zo staat er bijvoorbeeld dat kinderen recht hebben op inspraak, onderwijs, gezondheidszorg en een veilige plek om te wonen en te spelen. Ook staat er dat kinderen recht hebben op een gezonde en evenwichtige ontwikkeling en uitgroei naar zelfstandigheid. Ouders zijn verantwoordelijk om uitvoering te geven aan dit recht. Soms lukt het. Als het kind daarbij ernstig in zijn ontwikkeling wordt bedreigd, is het de taak van de Raad voor de Kinderbescherming maatregelen te vragen om de rechten van het kind te waarborgen. Lees hier meer over de kinderrechten. Vraag hier de speciale kinderrechtenles van Unicef aan.

Luisteren naar en je mening mogen geven  Wij vinden het belangrijk dat kinderen zelf kunnen meepraten over welke ondersteuning zij nodig hebben. Dit gebeurt in het MDO- gesprek waarin het kind, ouders, school en consulent samen de koers voor passend onderwijs uitzetten. Lees hier meer over het voeren van een goed kindgesprek.

Leerlingenparticipatie
Dit jaar staat in het teken van de doorontwikkeling van het Ondersteuningsplan 2021-2025. Tijdens het Passend Onderwijs café gaan we met betrokken partijen op het gebied van Onderwijs en Zorg in gesprek over hoe we de ondersteuning beter kunnen gaan regelen. Hierbij vragen we nadrukkelijk ook aan ouders tijdens het 
Oudercafé en aan de kinderen om met ons mee te praten en denken.
Begin 2021 organiseren we hiervoor leerling-raden waarin kinderen hun mening kunnen geven over wat zij belangrijk vinden.  
Buiten Gewoon Leren, buiten gewoon geweldig
– leren en onderwijs krijgen in de omgeving van een zorgboerderij
Dinsdag 24 november heeft de presentatie plaatsgevonden in het kader van de evaluatie van dit project. En we gaan (uiteraard) door!
 
De oorspronkelijke doelstelling van de pilot was: ‘De ambitie en experimenteeropdracht in BGL is aan te tonen, dat een positieve benadering in een tijdelijk ingezette, sociale en uitdagende maar ook professionele onderwijs- en zorgomgeving op ervaren zorgboerderijen van Landzijde, ertoe leidt dat leerlingen aan wie PPO-NK (nog) geen passend onderwijs kan bieden, in een ‘buitenomgeving’ in staat zijn om onderwijs te volgen met meetbare resultaten. Uitgangspunt hierbij is een terugkeer naar onderwijs mogelijk te maken’.
 
Conclusie: De goede samenwerking vanuit Stichting Landzijde, Ronduit Onderwijs en het Samenwerkingsverband PPO-NK heeft bijgedragen aan het succes van de leerlingen. Op dit moment bezoeken 9 kinderen met veel plezier de twee locaties in Oterleek en Zuidschermer. Om een beeld te krijgen van hoe dit onderwijs-zorgarrangement in de praktijk vorm heeft gekregen, hebben we een filmpje laten maken. Kijk hier naar het filmpje van BGL.
 
Vanuit meervoudig perspectief bekeken
Een leerling vertelt: Ik krijg elke dag les in rekenen en taal. En ook doen we Engels en verkeer. Ik mocht na mijn opdrachten de lammetjes 400 ml melk geven en ze knuffelen. Ik durf hier te vertellen wat ik nog niet kan. Een ouder vertelt: Mijn kind gaat weer met plezier naar school en komt blij thuis. Mijn gezin komt ook helemaal tot rust. De leerkracht vertelt: Kinderen kunnen hier tot rust komen en weer tot leren komen. We kunnen het schoolwerk afwisselen en naar buiten gaan om de dieren te verzorgen en geeft veel plezier. Je ziet het zelfvertrouwen groeien van de kinderen. De zorgcoördinator vertelt: Buiten Gewoon Leren is zo’n mooie plek waar kinderen de mogelijkheid krijgen om onderwijs te krijgen en om tot rust te komen, want ze hebben vaak al veel meegemaakt. Soms zat een kind al enige tijd thuis. De consulent PPO-NK vertelt: Buiten Gewoon Leren is hét goede voorbeeld dat we recht boven regels hanteren. Wat heeft dit kind nodig en hoe gaan we dat organiseren? We zijn het gaan doen, echter wel met zeer nauwe samenwerking met alle betrokkenen, dit om goed te checken of we samen het juiste doen.

Hoog bezoek van de Inspecties Onderwijs en Gezondheidszorg/Jeugd
Op 11 januari 2021 bezochten de Inspecties Onderwijs en Gezondheidszorg/ Jeugd de pilot  Buiten Gewoon Leren (BGL). Het inspectiebezoek vond plaats op twee onderwijszorgboerderijen: Oostwijk in Zuid-Schermer en Polderpracht te Oterleek.
 
Het inspectiebezoek maakte onderdeel uit van een landelijk thema-onderzoek naar 28 onderwijszorgarrangementen (OZA’s). Daarbij kwamen vragen aan de orde zoals
– Wat zijn de succesfactoren van OZA’s binnen en buiten het bekostigde bestel,
– Welke factoren kunnen worden overgenomen binnen het bekostigde bestel zodat iedere jongere in de toekomst bekostigd onderwijs kan volgen?
– Wat zijn de succes- en belemmerende factoren?

Inhoud bezoek
Het bezoek duurde een hele dag. In de ochtend werd de locatie Oostwijk in Zuidschermer bezocht. De inspecteurs kregen van de leerlingen een rondleiding en konden zij een lessituatie observeren. Daarna werd er met de bestuurders gesproken over visie, succesfactoren en belemmeringen. Vervolgens zijn de inspecteurs in gesprek gegaan met kinderen en ouders. Aansluitend is gesproken met de leerkracht, de zorgcoördinator en consulent van PPO-NK.
In de middag werd zorgboerderij Polderpracht in Oterleek bezocht. De inspecteurs werden welkom geheten door de zorgboer en leerkracht. Na een rondleiding over de boerderij door enkele leerlingen werd ook hier een leersituatie geobserveerd en ging de inspectie in gesprek met leerlingen, ouders en professionals.
De dag werd afgesloten bij PPO-NK in Alkmaar, waar de inspecteurs in twee ronden in gesprek gingen met de beleidsmakers passend onderwijs, jeugdzorg en leerplicht van de gemeentelijke regio. Centrale vraag: ‘Wat betekent Buiten Gewoon Leren voor de gemeenten, de samenwerking tussen onderwijs en jeugdzorg en wat zijn de mogelijke gevolgen voor de financiering van de dagbesteding.
Tenslotte werd gesproken met de bestuurders van Ronduit, Landzijde en PPO-NK over de eerste opbrengsten en bevindingen van het bezoek. Ook kwamen vragen en onduidelijkheden rond de wet- en regelgeving en  financieringsmogelijkheden aan de orde.

Belangrijkste bevindingen
Lees hier het volledige rapport van het thema onderzoek ‘Terug naar leren’
Project Hands-On!
Het project Hands-On! is ook dit schooljaar weer goed van start gegaan. Voor het vierde jaar op rij zijn leerlingen uit groep acht van de verschillende Langedijker basisscholen aangemeld voor dit bijzondere project.

De leerlingen, die als uitstroomperspectief praktijkonderwijs of basisberoepsonderwijs/kader beroepsonderwijs hebben, komen één dag in de week bij elkaar om op een praktische manier te leren. Tijdens de 16 lesdagen van het project, gaan ze op bezoek bij bedrijven en middelbare scholen in de regio. Zo komen ze er niet alleen achter wat ze leuk vinden en waar ze wellicht goed in zijn, maar ook dat er andere manieren zijn om met de theorie in aanmerking te komen. Het blijft zo vaak veel beter hangen!

Dit schooljaar mochten de leerlingen o.a. ‘bloementaartjes’ maken bij Bloembinderij Spaansen, brachten ze een bezoek tot boven in de kap van de Twuyvermolen en zijn ze begonnen met een cursus fotografie. Binnenkort wordt er een bezoek gebracht aan praktijkschool Focus, het Clusius College in Heerhugowaard en vakcollege PCC Oosterhout in Alkmaar.

Geweldig interessant allemaal!  
Werkgebied Alkmaar-Noord: kind op het mdo

“Het MDO is online. 9 uur, ik zit klaar.

Buiten is de groenafdeling van gemeente Hoorn nog niet klaar. Eén keer per jaar branden ze het onkruid weg uit ons autovrije straatje en werken ze de beplanting bij. Met grof geschut zijn ze vandaag uitgerukt, oorbeschermers op en knallen maar. De Oost-Indische kers van de buurvrouw op nr. 10 moet eraan geloven. De weelderige uitgroei over de straat wordt keurig bijgewerkt tot waar haar voortuintje eigenlijk grenst.

Zoveel mogelijk mijn microfoon maar uitzetten en mijn eigen geluid op zijn hardst zetten. En zo heet ik mezelf een paar minuten later welkom als nieuwe consulent van het werkgebied Alkmaar Noord.

We zitten met een grote groep om ’de tafel’, ieder zijn eigen kadertje. Ieder zijn eigen domeintje. Het gesprek loopt voorspoedig. School, de juffen, de begeleiders vanuit SGD Reigersdaal, de jeugd en gezinscoach van de gemeente, de ouders en ikzelf zitten aardig op één lijn. Qua financiering moet er nog wat afgetikt worden. De gezinscoach en ik spreken af na deze ontmoeting elkaar nog even te bellen. We maken verdere afspraken en sluiten na een dik half uur af.

Het mooiste moment moet dan nog komen. Want opeens duikt er in één van de kadertjes een kuifje op. Een blij mannetje zie ik – eerst met een half koppie – maar even later trekt zijn vader hem verder omhoog, goed in beeld voor ons. We zwaaien naar elkaar. Iedereen zwaait en hij zwaait vrolijk terug.

Over hem ging het gesprek. Hij gaat een start maken op deze school. Hij heeft een grote groep om zich heen staan om dit mogelijk te maken. Wat fijn dat ik hem even heb kunnen zien. Helemaal in een tijd waarin verwijdering van elkaar het nieuwe gewoon lijkt te zijn, brengt dit mannetje ons samen en houdt ons bij de les. Het is een verademing.”

Welzijn op de eerste plek voor hoog- en meerbegaafde Casper

Casper is 8 jaar en zit in groep 6-7-8 op basisschool de Phoenix. Hij is meer- en hoogbegaafd en wil graag naar school blijven gaan in zijn eigen buurt. Daar heeft hij vrienden en voelt hij zich thuis. Zijn moeder Chelsea beschrijft dat zij en haar man al een tijdje wisten dat Casper tamelijk slim was. “Maar we hebben niet kunnen voorzien hoe we hem continu moeten blijven prikkelen, uitdagen en ondersteunen. Wat hij kan blijft ons verbazen.”

Zijn juf Lotte vertelt: “Ik sta nu veertien jaar voor de klas, maar wat Casper kan, heb ik nog niet eerder gezien.” Intern begeleider Esther – ruim 20 jaar onderwijservaring – beaamt die uitspraak, net als zijn persoonlijke talentbegeleider Mareille. “Casper denkt op een ander level, legt sneller verbanden en staat de hele dag aan”, vertelt Lotte. “Zijn cognitieve niveau en creativiteit zijn een stuk hoger dan dat van leeftijdgenoten en tegelijkertijd heeft hij moeite met executieve vaardigheden (taken afmaken) en vindt hij soms lastig aansluiting bij vriendjes van zijn leeftijd.”

Hoge pieken, diepe dalen
Moeder Chelsea vertelt: “Wanneer Casper goed in zijn vel zit, komt hij het beste tot zijn recht. Mijn hart brak toen ik op een ochtend in de groep 3 van zijn vorige school meekeek en hem daar verloren zag zitten. Hij werkte 90 procent van de tijd in zijn eentje ver vooruit of gaf uitleg aan klasgenootjes. De week daarna stortte hij in: een hoopje ellende, een depressief kind dat zelf niet kon verwoorden dat er een link kon zijn tussen zijn schoolwerk en zijn depressie. Op dat moment belandden we in sneltreinvaart in de wereld van hoogbegaafdheid en kon hij dezelfde week gelukkig nog terecht op een noodplek (op 32 km van huis) van een buitenschoolse peer-group met ontwikkelingsgelijken. Daarna zijn we op zoek gegaan naar een school die zijn kwaliteiten beter kon aanspreken: de Phoenix.”

Tijdige signalering
De intern begeleider Esther vertelt: “Toen we hier op school merkten dat Casper niet lekker in zijn vel zat, hebben we een afspraak gemaakt met hem en zijn moeder. Zijn toenmalige juf in groep 4 gaf aan dat ze dacht dat Casper verder was dan zijn klasgenootjes. Daarom hebben we gezamenlijk de ‘versnellingswenselijkheidslijst’ ingevuld, waaruit bleek dat hij inderdaad naar een hogere groep kon waarop hij vorig jaar na de herfst versnelde naar groep 5.

Nu zit hij bij juf Lotte, die lesgeeft aan groep 6-7-8. Ook hebben we een multidisciplinair overleg (MDO) ingepland met consulent Eva Schmidt-Cnossen van het samenwerkingsverband. In samenspraak met Caspers moeder schakelden we een externe begeleider in: Mareille. Zij helpt hem met uitdagende stof – zo leert hij nu Chinees – en oefent hij met plannen en taken afmaken.”

Chelsea: “Hij bloeide direct op. Het klopte voor het eerst, dat zegt hij zelf ook. Ik mag in mijn handen knijpen met een school die zich kwetsbaar opstelt en zegt: we zien dat het niet goed gaat, zullen we ingrijpen? Dat is helaas niet vanzelfsprekend. Veel kinderen als Casper worden verkeerd begrepen of weggezet als kinderen met een concentratie- of gedragsstoornis. Maar nu hij weer creatief mag zijn, op cognitief niveau wordt uitgedaagd en aansluiting vindt bij jongens in zijn ‘unit’, gaat het stukken beter.”

Welzijn voorop
Leerkracht Lotte vertelt: “Het is zo belangrijk dat kinderen op school mogen zijn zoals ze zijn. Ik ben ervan overtuigd dat kinderen pas écht tot leren en ontwikkelen komen als ze zich gelukkig voelen. Welzijn en welbevinden is het allerbelangrijkst. En dat geldt ook voor Casper. Ik wist niet goed hoe ik hem kon geven wat hij nodig had, terwijl ik een klas vol andere kinderen heb waar ik ook tijd en aandacht in wil steken. Daarom ben ik heel blij met de ondersteuning van Mareille die ook de andere leerkrachten binnen ons team coacht en handvatten geeft in de vorm van extra materiaal.”

Mareille: “De samenwerking op de Phoenix is fantastisch. Ik ben supertrots op Casper. En ook op Lotte en Esther. Ze zijn zo daadkrachtig aan de gang gegaan en willen dat alle kinderen, dus ook de kinderen die uitzonderlijk cognitief vaardig zijn, op school hun plek vinden. De Phoenix is bovendien volop bezig om hun onderwijs anders vorm te geven: ze zetten in op vaardigheden, laten de Cito-toets los en kiezen juist voor een toets waarbij de ontwikkeling van het kind (en niet het groepsgemiddelde) centraal staat. Om passend onderwijs goed neer te zetten, moet je je organisatie goed neerzetten. En daarin is deze school en dit team een voorbeeld.”

Onzeker en toch vol vertrouwen
Nu gaat het goed met Casper. Toch zijn er ook nog zorgen: hoe zal zijn toekomst op de middelbare school eruit zien? En hoe gaat het als talentbegeleider Mareille straks weer weg is?

Mareille: “Kinderen als Casper heb ik meer gezien en ook bij hem heb ik er vertrouwen in dat het goed komt. Natuurlijk spelen er verschillende factoren mee, zoals bij alle kinderen: voelt hij zich thuis op de middelbare school? Vindt hij aansluiting? En zijn er net zulke fijne docenten als hier die hem goed begeleiden?”

“Als ouder wil je niet dat je kind met hangende schouders naar school fietst. En toch: omdat hij zo snel is, lopen we eigenlijk continu achter de feiten aan. Hoe hard we allemaal ook ons best doen”, vertelt Chelsea. “Ik heb in versneld tempo leren loslaten. Bij Casper zullen we altijd alert moeten zijn op ‘hoe het verder moet’. Tegelijkertijd heb ik veel vertrouwen in het team op de Phoenix en ben ik twee jaar geleden zelf met een opleiding talentbegeleider van hoogbegaafde kinderen gestart om hem ook thuis goed te kunnen begeleiden.”

“Hier op de Phoenix doen we er alles aan om de voorwaarden te blijven creëren die Casper nodig heeft om zich te kunnen ontwikkelen”, stelt Esther. “Met hulp van Mareille lukt dat nu goed en Lotte en de andere leerkrachten zijn ontzettend betrokken. Als we in nauw contact blijven met Chelsea en Casper, weet ik zeker dat we samen perspectief aan hem kunnen blijven bieden.”

Vanuit meervoudig perspectief bekeken

Samen bieden zij perspectief aan Casper